Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Biển đảo Việt Nam

Phú Quốc lần đầu đến

Bài 2: Nơi sáng niềm tin

15/09/2018 09:37

LCĐT - Đến Phú Quốc, qua tư vấn của bác tài taxi, chúng tôi quyết định đến thăm Nhà tù Phú Quốc lúc chiều không còn sớm, trước khi theo tour du lịch đi tàu trên biển. Nằm ở phía nam đảo ngọc, đây là địa điểm “dứt khoát phải đến” của du khách từ khi bắt đầu hành trình.

>>> Bài 1: Khám phá những điều lạ

Khác với tưởng tượng và có lẽ khác với nhiều nơi giam cầm tù binh là Di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc không có tường xây bao bọc. Giữa khoảng đất và trời là những cuộn thép gai dăng ngang dọc tua tủa chĩa ra những mấu nhọn sắc đâm nát ánh chiều đang dìu dịu. Ngay lối chân du khách vào chỉ vài bước đã bắt gặp hình lính canh dắt chó săn được phục dựng lại cho du khách mường tượng về sự tàn độc của Mỹ - ngụy đối với tù binh chiến tranh và sự ngoan cường, ý chí không thể khuất phục của chiến sỹ cộng sản Việt Nam thời chống Mỹ cứu nước rực rỡ “máu và hoa”.

Toàn cảnh nhà tù Phú Quốc.

Mới dợm bước chân qua hàng rào gai, nhiều du khách rùng mình trước chứng tích các ngón đòn tra tấn dã man của lính ngụy. Những chuồng cọp được làm bằng dây kẽm gai nhọn sắc chằng xung quanh và trên nóc. Do kích thước nhỏ, tù nhân chỉ nằm co hoặc đứng lom khom, ngồi lom khom nếu không muốn bị gai cào rách da thịt. Du khách không khỏi rùng mình, lắc đầu “chịu” ngón đòn tra tấn này, nhất là được biết thêm tù nhân ngày ấy bị buộc phải cởi trần phơi nắng, phơi mưa suốt ngày đêm, có người sức yếu đã không chịu nổi.

Chưa hết. Vào thăm những khu giam giữ tù nhân, những hình ảnh tra tấn man rợ đập vào mắt từng người. Quan sát mô hình, đọc tấm biển ghi thuyết minh từng trò tra tấn mà rùng mình. Có du khách không tiếp tục hành trình thăm đành bỏ ra giữa chừng “vì sợ sự dã man, vì căm ghét lũ lính ngụy, vì thương tù nhân”. Tôi thấy có cặp mẹ con đang theo đoàn đi qua vài khu giam giữ thì tách ra. Khi hỏi thì người mẹ cho biết: Con em nó sợ không dám xem nữa, em phải đưa con ra cổng chờ cả đoàn thôi.

 Anh bạn hướng dẫn viên du lịch đưa đoàn chúng tôi thăm nhà tù, chỉ vào một trong những trò tra tấn rùng rợn bảo: Trong số những trò dã man này, Thượng sỹ Nhu (mới mất năm trước tại Phú Quốc ở tuổi 91) là người nghĩ ra 17 kiểu tra tấn tù binh cộng sản rất tàn bạo! “Thượng sỹ Nhu” - cái tên gợi nhớ tới nhân vật tôi đã đọc trong bài báo từ lâu, nay có dịp đến Phú Quốc được nghe thêm “danh”. Anh bạn hướng dẫn viên nói thêm: Thượng sỹ Nhu (theo cách gọi của bà con trong này là Bảy Nhu), tên thật Trần Nhu, là cai ngục “có số, có má”, tù nhân nào bị Nhu tra tấn thì khó hồi phục được thương tích. Chiến tranh kết thúc, sau thời gian đi tập trung học tập cải tạo, ông ta ở lại đảo Phú Quốc cho đến khi qua đời... Nghe điều này, “máu” nghề nghiệp nổi lên, tôi thấy tiếc vì không đến Phú Quốc sớm hơn để được giáp mặt nhân vật này.

Rảo qua các khu giam giữ, khu biệt giam, tôi gặp một đoàn cựu chiến binh tham quan từng khu dưới sự hướng dẫn của chị hướng dẫn viên thuyết minh cụ thể, thế là tôi nhập đoàn để hiểu rõ thêm. Tới mỗi khu nhà, trước mỗi đòn tra tấn được thể hiện trên sa hình, dù mải nói chuyện, nhưng khi tiếng chị hướng dẫn viên cất lên, mọi người im phắc lắng nghe để hiểu rõ hơn những ngón đòn tra tấn dã man của lính ngụy ngày trước. Những ngón đòn: Đóng đinh vào ngón tay, cổ chân, đầu gối, khớp vai; đóng kim vào 10 đầu ngón tay; lộn vỉ sắt, gõ thùng phuy; đục răng... không khuất phục được ý chí, niềm tin của những người tù cộng sản. Họ vẫn chiến đấu trong từng khu nhà giam và tìm cách vượt ngục để trở về với cách mạng. Thế nhưng tôi thắc mắc: Đi qua một khu nhà đáng lẽ theo chiều thuận thì hướng dẫn viên đưa đoàn vào nhưng chị đã bỏ qua, sau đó tôi mới hiểu ý định của chị cuối hành trình mới đưa mọi người tham quan đường hầm mà các tù nhân đào để vượt ngục.

Di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc.

Qua lời chị hướng dẫn viên, tôi càng khâm phục cách các tù nhân đào hầm vượt ngục. Bình thường đào hầm đã rất khó khăn, ở “địa ngục trần gian Phú Quốc” việc đó lại càng khó hơn nhiều. Làm sao che mắt được lính canh (có lúc lên đến “4 tiểu đoàn quân cảnh, 1 liên đội địa phương quân, 1 đại đội công binh, 1 đơn vị hải thuyền và 1 đội quân khuyển” - theo tài liệu tại Nhà tù Phú Quốc) canh gác 24/24 giờ, với nhiều vọng gác cố định ở các góc, hơn chục vọng gác di động và lớp lớp dây thép gai bủa vây? Thế mà tinh thần thép của các chiến sỹ cộng sản kiên cường đã thắng! Họ chọn miệng hầm nằm dưới gầm giường của tù binh bị bệnh nan y nhằm tránh sự kiểm tra của cai ngục. Tù nhân thay nhau đào hầm với dụng cụ chỉ là muỗng inox, nắp cà mèn đựng cơm hoặc bất cứ vật nhọn, vật cứng nào kiếm được trong lúc được ra ngoài sưởi nắng hay lúc lao động khổ sai. Việc giấu đất đào lên thế nào cho khỏi lộ? Đặt câu hỏi với du khách rồi chị hướng dẫn viên trả lời luôn: Các chiến sỹ của ta đã nghĩ ra nhiều cách để chuyển lượng đất đào hầm ra ngoài. Đó là, đổ đất đào được vào thùng chứa chất thải; cho vào túi quần đang mặc trên người; bỏ vào cà mèn mỗi khi được ra ngoài thì bí mật đổ vào nơi kín đáo. Có một cách mà các tù nhân áp dụng nguyên lý “đất đào lên đắp lại không đủ” bằng cách đào đường hầm rộng, sau đó chít bớt đất đã đào vào thành hầm.

Quả là sáng tạo! Ròng rã nhiều tháng trời trong trường hợp thay nhau ở tư thế ngồi đào (rất khó) đường hầm hoàn thành dài hơn 100 m, rộng khoảng 70 cm. Việc chọn người vượt ngục cũng phải tính toán bởi đường hầm hẹp, người có khổ hình to lớn khó chui lọt, sẽ tắc đường, người khác không thể thoát ra ngoài được nữa. Tính toán hợp lý, một đêm tháng 5/1971, lợi dụng trời mưa to, 27 tù nhân đã vượt ngục thành công, gia nhập đội du kích đang chiến đấu tại đảo Phú Quốc. Nghe đến đây, tôi chợt nhớ câu thơ của Dương Hương Ly: “Nơi hầm tối là nơi sáng nhất/Nơi con nhìn ra sức mạnh Việt Nam”. Sức mạnh phi thường đã làm nên kỳ tích ở Nhà tù Phú Quốc. Đến đây, hướng dẫn viên hạ giọng: Tồn tại không đầy 6 năm (từ tháng 6/1967 đến tháng 3/1973 - sau khi Hiệp định Paris được ký kết), có hơn 4.000 tù nhân bị chết, hàng chục nghìn người bị tàn phế, đường hầm này là nơi sáng mãi niềm tin, thể hiện ý chí, khát vọng trở về chiến đấu và cống hiến cho cách mạng của các chiến sỹ ngoan cường nơi đây.

Thăm Nhà tù Phú Quốc thấy tự hào với truyền thống cách mạng, thêm yêu đất và người nơi đây, tôi quyết tâm tiếp tục khám phá đảo ngọc trong chuyến hành trình này.

Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.