Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Tiếng gọi Tây Bắc

Bài 2: Ngược dòng sông Mẹ

25/08/2018 09:33

Bài 1: Từ thành phố Hoa Phượng đỏ

LCĐT - Theo tiếng gọi của Đảng và Nhà nước, những năm 1950 - 1960 của thế kỷ trước, hàng triệu người dân ở khắp các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ đã lên tham gia xây dựng vùng kinh tế mới tại Tây Bắc. Trong số này rất nhiều người quê ở Hà Nam Ninh (nay là các tỉnh: Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình) lên sinh sống, lao động và chiến đấu nơi biên cương Tổ quốc - Lào Cai.

Bám trụ ở Lào Cai

Đã bước sang tuổi 92, nhưng cụ Vũ Thị Gương, thôn Làng Toòng, xã Quang Kim (Bát Xát) vẫn rất minh mẫn. Mặc dù tai có nặng, mắt có mờ, nhưng khi trò chuyện với chúng tôi, cụ vẫn nhớ như in những năm tháng sống và gắn bó với mảnh đất Lào Cai.

Anh Ngọc (phải ảnh) hướng dẫn người dân Quang Kim trồng, chăm sóc dưa.

Năm 1966, khi Đảng và Nhà nước có chủ trương kêu gọi người dân các tỉnh vùng đồng bằng Bắc Bộ lên tham gia xây dựng vùng kinh tế mới tại Tây Bắc, mới đầu, gia đình cụ Gương còn chút lưỡng lự vì chưa biết gì về vùng đất địa đầu của Tổ quốc. Thế nhưng, khi được sự động viên của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, gia đình cụ đã đồng ý. Ngày đó, giao thông rất khó khăn, ngay cả ở các tỉnh miền xuôi chứ nói gì đến vùng núi, vùng cao như Lào Cai. Để đến được Quang Kim, gia đình cụ Gương đã phải bắt tàu hơi nước từ ga Nam Định, rồi thêm nhiều lần lên xe, xuống tàu mới đến được Phố Lu, thời gian di chuyển gần 2 ngày. Vất vả nhất là quãng đường vài chục km từ ga Phố Lu về xã Quang Kim, bởi lộ trình này là đường đất, với nhiều đèo dốc cao chót vót, lại phải “cuốc bộ”.

Cùng với 6 người con nhỏ đến thôn Làng Toòng, nơi được coi là âm u, rừng thiêng, nước độc, lau lách um tùm, nhưng gia đình cụ Hương đã đặt quyết tâm từ khi còn ở quê, dù có khó khăn đến mấy cũng phải mưu sinh, lập nghiệp trên mảnh đất biên cương này. Với bản tính chăm chỉ, chịu khó, tích cực khai hoang mở đất, gia đình cụ Gương bước đầu đã dựng được ngôi nhà gỗ và có cơm, ngô, sắn đủ ăn. Ngoài công việc nhà nông thường ngày, vợ chồng cụ Gương còn tham gia công tác ở một số tổ chức, đoàn thể ở địa phương.
Sau 4 năm đặt chân lên đất Lào Cai, gia đình có thêm 2 người con, cuộc sống không giàu sang nhưng rất bình yên khi các con ngoan ngoãn, chăm chỉ học hành. Thế nhưng, tháng 2/1979 nổ ra cuộc chiến tranh biên giới, gia đình cụ Gương phải khăn gói chạy loạn, trở về quê hương Hà Nam. Hết chiến tranh, vợ chồng cụ cùng các con trở lại Quang Kim. “Nhìn đống hoang tàn đổ nát ở Quang Kim, chúng tôi chỉ muốn ở lại quê hương. Nhưng tình yêu và trách nhiệm với mảnh đất này là động lực thôi thúc gia đình trở lại Quang Kim và nỗ lực vượt qua muôn vàn khó khăn, khôi phục lại sản xuất, ổn định cuộc sống” - cụ Gương tâm sự. Giờ đây tuổi đã cao, sức đã yếu, nhưng cụ Gương đang được sống an nhàn trong sự chăm sóc, quây quần của hàng chục người con, cháu, chắt…

Chung tay xây dựng Lào Cai

Lên Lào Cai lập thân, lập nghiệp từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ trước, hành trang trên đôi vai của chàng thanh niên Nguyễn Văn Điểm là chiếc ba lô cũ kỹ, vài quyển sách, đôi dép nhựa tiền phong và mấy đồng bạc lẻ. 20 tuổi rời vùng quê nghèo xã Mỹ Thuận, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam Ninh (nay là tỉnh Hà Nam), ông Điểm đến Si Ma Cai và được bố trí công tác trong ngành giáo dục. “Quê mình đã nghèo, nhưng đến các xã vùng cao của Si Ma Cai lúc đó nghèo thật, nhà cửa thưa thớt, điện, đường, trường, trạm… gần như là con số không. Mặc dù nghèo khó, nhưng người dân nơi đây rất thật thà, chất phác, chính vì thế đã níu chân tôi gắn bó với mảnh đất này, dạy dỗ con em họ cái chữ, để biết đọc, biết viết, tính toán…” - ông Điểm tâm sự. Gắn bó một thời gian dài trong ngành giáo dục Si Ma Cai, Bắc Hà, ông chuyển ngành về thành phố Lào Cai công tác. Nay đã gần 70 tuổi, nhưng ông Điểm vẫn khỏe mạnh, sống vui vẻ cùng con cháu ở phường Nam Cường (thành phố Lào Cai) và được bà con tin yêu bầu giữ chức tổ trưởng tổ dân phố trong nhiều năm qua.

Mô hình liên kết sản xuất nông nghiệp công nghệ cao mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ ở Quang Kim.

Năm 1977, nghe theo tiếng gọi của Đảng, Nhà nước, ông Nguyễn Hồng Tâm, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam Ninh (nay thuộc tỉnh Hà Nam) lên Lào Cai lập nghiệp và vào làm việc tại Lâm trường Bảo Yên. Những ngày đầu, một thân một mình nơi đất khách quê người, phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, nhưng người thanh niên 20 tuổi luôn đặt ra quyết tâm, phải chăm chỉ lao động, cống hiến công sức, trí tuệ cho đơn vị để dần dần thay đổi cuộc sống. Năm 1992, khi cuộc sống dần ổn định, ông đưa vợ và các con ở quê lên Lào Cai sống cùng. Ông Tâm chia sẻ: “Những ngày đầu đưa vợ và các con nhỏ lên Lào Cai, cuộc sống của gia đình tôi rất khó khăn. Công việc của tôi ở Lâm trường Bảo Yên khá vất vả, lương thì ba cọc ba đồng, vợ tôi thì chưa quen với điều kiện canh tác trên vùng núi, các con ngày càng lớn, chi phí ngày càng nhiều. Thế nhưng, vợ chồng tôi luôn đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi, sát cánh bên nhau nên dần dần cũng bớt đi khó khăn, vất vả”. Thấu hiểu được những khó khăn, vất vả của bố mẹ, nên các con của ông Tâm rất ngoan và chăm chỉ học tập. Con trai cả của ông Tâm là Nguyễn Thành Luân (sinh năm 1987) thi đỗ vào Trường Đại học Sư phạm 1 Hà Nội; con gái thứ hai là Nguyễn Thị Thúy Vân (sinh năm 1989) thi đỗ Đại học Kinh tế Thái Nguyên; con gái thứ ba Nguyễn Thị Dung (1992) thi đỗ Học viện Ngân hàng. Hiện nay, các con của ông Tâm đã có việc làm ổn định ở Hà Nội, Lào Cai, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Đến Bát Xát, hỏi anh Trần Văn Ngọc, Chủ tịch UBND xã Quang Kim thì không ai không biết. Anh Ngọc sinh ra trên đất Lào Cai, là con thứ 7 và là 1 trong 2 người con của vợ chồng cụ Vũ Thị Gương và Trần Văn Võ. Được cha mẹ chăm lo ăn học, anh trở thành cán bộ kế toán của xã Quang Kim khi mới ngoài 20 tuổi. Tận tụy với công việc, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, anh được tín nhiệm bầu làm Phó Chủ tịch, rồi Chủ tịch UBND xã Quang Kim. Trong cương vị của người đứng đầu xã Quang Kim, anh luôn ghi nhớ lời dặn của cha mẹ là sống phải gương mẫu, làm việc phải nỗ lực. Giai đoạn từ 2010 đến nay, anh cùng tập thể cán bộ, nhân viên và nhân dân đã đưa Quang Kim trở thành xã Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới và là xã nông thôn mới đầu tiên của huyện Bát Xát. “Với lợi thế về thổ nhưỡng và điều kiện tự nhiên, nên để phát triển bền vững thì Quang Kim phải chọn sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là công nghệ cao. Là cán bộ thì phải đi đầu, sau đó rút kinh nghiệm, khi thành công sẽ hướng dẫn cho người dân làm theo” - anh Ngọc tâm sự.

Cũng như anh Ngọc, những người con của ông Điểm là thế hệ đầu tiên sinh ra và lớn lên trên đất Lào Cai. 4 người con của vợ chồng ông Điểm đều đã trưởng thành, mỗi người một công việc: Giáo viên, cán bộ, doanh nghiệp… tất cả đều đang chung tay xây dựng Lào Cai ngày càng giàu đẹp.

Hiện có hàng nghìn người con từ các tỉnh Nam Định, Ninh Bình, Hà Nam (trước kia là Hà Nam Ninh) tiếp nối những thế hệ đi trước, lên lập nghiệp trên mảnh đất Lào Cai. Họ coi mảnh đất biên cương này là quê hương thứ hai của mình, luôn nỗ lực trong lao động, sản xuất, học tập, công tác, tất cả vì một mục tiêu đưa Lào Cai trở thành tỉnh phát triển của khu vực Tây Bắc.

Bài cuối:

Bài ca cây lúa trên vùng cao Mường Khương

Mạnh Dũng - Tất Đạt
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.