Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Nạn khai thác quặng apatít trái phép - những vấn đề đặt ra - Bài 2: Quy mô lớn ở Bảo Thắng, Bát Xát…

08/06/2018 20:15

LCĐT - Quy mô khai thác vài nghìn tấn quặng lậu như phát hiện tại thành phố Lào Cai là quá nhỏ nếu so với các điểm khai thác trái phép tại Phú Nhuận, Xuân Giao, Gia Phú, huyện Bảo Thắng và địa bàn xã Bản Qua, huyện Bát Xát trong thời gian gần đây.  

>>> Bài 1: Nóng từ thành phố Lào Cai…

Trong vai giới đào quặng, chúng tôi có cơ hội tiếp cận với anh Hoàng Văn Trang, thôn Tiến Lợi 1, xã Xuân Giao, người thừa nhận đã bán lô đất trồng rừng của gia đình tại thôn với giá hơn 400 triệu đồng cho một người tại thành phố Lào Cai, sau đó người này bán trao tay cho đối tượng đào quặng lậu với giá trên 1 tỷ đồng. Tiếc vì bán “hớ”, song điều an ủi anh Trang lúc này là phần đất anh đã chuyển nhượng, các đối tượng đào quặng lậu chỉ dùng để đổ đất thải, một phần đất còn lại anh vẫn trồng quế với hy vọng trong thời gian tới chưa bị người mua thu hồi để đào quặng.  Theo ghi nhận của phóng viên, ngay dưới chân đồi quế nhà anh Trang, thuộc thôn Tiến Lợi 1, xã Xuân Giao là một đại công trường khai thác quặng lậu với hàng nghìn m3 đất đá đã được san lấp, đối tượng khai thác lậu đã mở mới và tu sửa tuyến đường lớn từ Quốc lộ 4E lên đây với chiều dài khoảng 1 km để phục vụ cho phương tiện ra vào đào và chuyên chở quặng lậu.

Một điểm khai thác quặng apatít trái phép tại thôn Tiến Lợi 1, xã Xuân Giao (Bảo Thắng).

Khi chúng tôi nêu một số điều kiện về mở rộng hợp tác, tỏ ra là người thạo về quặng và địa chất, anh Trang cố gắng thuyết phục chúng tôi rằng đây là mỏ quặng apatít có hàm lượng cao, tỷ lệ đất đá phải bóc dỡ thấp. Để thêm dẫn chứng, anh Trang còn dẫn chúng tôi tới khu đồi mà các đối tượng khai thác quặng lậu đã bóc đất mặt, hạ ta-luy khoảng 5 mét và chạm tới một vỉa quặng apatít loại I nhưng chưa kịp mang quặng đi. Theo anh Trang thì cuối năm 2017, khi chủ mỏ vừa xúc được mấy xe quặng chuẩn bị chở đi tiêu thụ thì bị cơ quan chức năng buộc phải dừng nên vỉa quặng vẫn còn nguyên đó.

Anh Hoàng Văn Trang, thôn Tiến Lợi 1, xã Xuân Giao (Bảo Thắng) tỏ ra khá nuối tiếc khi đã chuyển nhượng đất cho một đối tượng khai thác quặng apatít trái phép.

Liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường, chúng tôi nhận được những thông tin có trong hồ sơ liên quan đến hiện trường vụ khai thác quặng trái phép tại thôn Tiến Lợi 1, xã Xuân Giao, huyện Bảo Thắng với nội dung ghi: Ngày 29/11/2017, cơ quan chức năng kiểm tra và phát hiện có hiện tượng một số đối tượng sử dụng máy xúc khai đào, san gạt mặt bằng trên thửa đất trồng rừng sản xuất lô số 617, với diện tích được cấp trong hồ sơ là 22.019 m2 (hơn 2,2 ha), đất đã giao cho bà Bùi Thị Phú, sinh năm 1976, trú tại phường Cốc Lếu, thành phố Lào Cai. Ngoài lô đất này, giáp ranh với khu đất của bà Phú còn 3 lô đất khác cũng là đất trồng rừng sản xuất, với tổng diện tích hơn 10.000 m2 (hơn 1 ha). Tại thời điểm kiểm tra, bà Phú không chứng minh được hồ sơ pháp lý của cấp có thẩm quyền cho phép khai thác khoáng sản, khai đào, san gạt mặt bằng và không có hồ sơ pháp lý về dự án trang trại. Trong khi đó, kiểm tra tại hiện trường, cơ quan chức năng phát hiện diện tích đất đào bới tại đây có phạm vi lên tới hơn 1 ha, hàng nghìn m3 đất đá đã được san gạt. Quá trình đào bới đã làm lộ ra một thân quặng apatít có chiều dài tới 200 mét, rộng từ 50 đến 60 mét, chiều sâu trên địa hình tự nhiên khoảng 15 mét (như vậy trữ lượng ước chừng 165 nghìn tấn - PV). Đối chiếu với các tài liệu chuyên ngành thì điểm san gạt nói trên trùng với diện tích phân bố của thân quặng apatít vùng Ngòi Bo - Ngòi Trát.

Một mỏ quặng apatít đã khai thác tại xã Bản Qua, huyện Bát Xát.

Lật lại hồ sơ vụ việc, chúng tôi đã ghi nhận rõ sự ngang nhiên, coi thường luật pháp của chủ nhân thửa đất số 617, thôn Tiến Lợi 1, xã Xuân Giao và sự quản lý lỏng lẻo của chính quyền địa phương. Cụ thể, lần 1: Ngày 30/8/2017, UBND xã Xuân Giao kiểm tra và phát hiện thửa đất số 617 của bà Bùi Thị Phú đã bị san gạt trái phép khoảng 1.000 m2, chính quyền địa phương lập tức yêu cầu chủ nhân thửa đất ngừng việc san gạt và hoàn thiện thủ tục pháp lý. Hai tháng sau, ngày 1/11/2017, UBND xã Xuân Giao kiểm tra lần 2 và phát hiện thửa đất số 617 đã bị mở rộng phạm vi san gạt lên 3.000 m2, chính quyền địa phương tiếp tục yêu cầu bà Phú dừng việc san gạt và hoàn thiện thủ tục pháp lý theo quy định về san gạt mặt bằng.

Đặc biệt, đến ngày 7/11/2017, cơ quan chức năng huyện Bảo Thắng và xã Xuân Giao tiếp tục kiểm tra và phát hiện tại thửa đất số 617 của bà Phú đang có hoạt động san gạt khá rầm rộ, tại hiện trường có đến 8 xe ô tô, 2 máy xúc, 1 máy gạt tham gia; số lượng đất đá đã san gạt và vận chuyển lên tới 18.000 m3. Cơ quan chức năng tiếp tục yêu cầu bà Phú dừng việc san gạt mặt bằng bởi những dấu hiệu phát hiện quặng apatít tại vị trí này đã quá rõ ràng và sau đó 2 ngày, cơ quan tài nguyên môi trường huyện Bảo Thắng tiếp tục làm việc với bà Bùi Thị Phú với các yêu cầu như nêu trên và hiện trường đã được giữ nguyên trạng từ đó cho đến nay.

Trên địa bàn hai huyện Bát Xát và Bảo Thắng trong hai năm trở lại đây xuất hiện nhiều điểm khai thác quặng apatít trái phép.

Rời thôn Tiến Lợi 1, chúng tôi có mặt tại một số điểm từng diễn ra vụ việc khai thác lậu quặng apatít bị phát hiện tại xã Bản Qua, huyện Bát Xát. Đã xảy ra khá lâu nên hiện trường giờ đây chỉ còn lại những moong quặng là các hố nước sâu và những núi đất thải, núi quặng bị cấm vận chuyển ra khỏi khu vực. Quy mô các vụ việc khai thác quặng lậu được phát hiện tại xã Bản Qua, huyện Bát Xát tuy nhỏ so với ở huyện Bảo Thắng nhưng tại một số điểm khai thác mỏ được cho là hợp pháp tại địa phương này lại có sự phức tạp nhất định.

Trong năm 2018, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương chưa phát hiện thêm điểm khai thác trái phép quặng apatít nào tại huyện Bảo Thắng và Bát Xát. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng điều đó chưa nói lên bản chất của vấn đề bởi xung quanh những bất thường ở một số điểm mỏ khác trên địa bàn đang khiến người dân đặt câu hỏi: “Liệu rồi việc đào quặng apatít trái phép có dừng lại khi mà càng ngày giá trị của loại quặng này càng cao và thị trường tự do vẫn đang rất khát nguồn quặng quý đó?”.

Bài cuối: Những câu hỏi đặt ra...

Nhóm phóng viên thời sự
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.